Bimbingan berkarya-pantun dan contoh pantun- Dewan Bahasa dan Pustaka
2 Hits.Location: http://www.dbp.gov.my/lamandbp/main.php?Content=vertsections&SubVertSectionID=826&VertSectionID=25&CurLocation=208&IID=&Page=1 Date: 5/14/2009
Header Banner  
  Selamat Datang Pelawat  

  Khamis, 14 Mei 2009  

  Kalendar Aktiviti Ibu Pejabat/Pejabat Wilayah & Cawangan(Klik Tarikh)
 

<<   Jun 2009   >>

Aha

Isn

Sel

Rab

Kha

Jum

Sab

 

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  Direktori Telefon/E-mel/Faks

Talian Umum 

Senarai Faks

Pejabat Ketua Pengarah

Jabatan Bahasa

Jabatan Sastera

Jabatan Penerbitan

Jabatan Pentadbiran, Personel & Kewangan

Jika anda ingin menerima surat berita kami, sila taip e-mel anda di bawah.

 
Batal Langganan
  Maklumat Umum

Soalan Lazim

Rakan WEB  

Anda Ada Komen/Cadangan?

Borang-borang DBP
DBP dalam Media

Akta

Peta Laman

Peta Ibu Pejabat DBP

Sewaan Ruangan DBP

Tiada tatalan aktif untuk kumpulan ini

myGovernment

Universiti Utara Malaysia

PEMUDAH

MSC Malaysia

Institut Integriti Malaysia 

 


           BIMBINGAN BERKARYA - PANTUN

PENGENALAN

Za'ba dalam bukunya Ilmu Mengarang Melayu menjelaskan, "Perkataan pantun itu pada mulanya dipakai orang dengan makna seperti atau umpama." Ada pendapat mengatakan perkataan pantun adalah daripada bahasa Minangkabau iaitu panuntun yang bermaksud pembimbing/penasihat yang berasaskan sastera lisan dalam pengucapan pepatah dan petitih yang popular dalam masyarakat tersebut.

Sehingga hari ini, pantun sering digunakan dalam upacara peminangan dan perkahwinan atau sebagai pembuka atau penutup bicara dalam majlis-majlis rasmi.  Umumnya terdapat dua jenis utama pantun iaitu pantun berkait dan pantun tidak berkait.

Bilangan baris dalam setiap rangkap pantun dikenali sebagai kerat.  Lima bentuk utama pantun ialah pantun dua kerat, pantun empat kerat, pantun enam kerat, pantun lapan kerat dan pantun dua belas kerat.  Pantun yang popular digunakan ialah pantun dua kerat dan empat kerat.

Setiap pantun mesti mempunyai pembayang dan maksud pantun.  Pembayang dalam setiap rangkap adalah separuh pertama daripada keseluruhan jumlah baris dalam rangkap berkenaan. Separuh kedua dalam setiap rangkap pantun pula ialah maksud atau isi pantun.

Antara ciri-ciri lain yang ada dalam sebuah pantun ialah pembayangnya mempunyai hubungan yang rapat dengan alam dan persekitaran yang rapat dengan pengucapnya seperti yang terdapat dalam contoh pantun dua kerat berikut:

Sebab pulut santan terasa,
        Sebab mulut badan binasa.
 

Rima pantun yang baik berakhir dengan ab,ab bagi pantun empat kerat dan a,a bagi pantun dua kerat. Selain daripada pembayang, maksud dan rima, pantun juga terikat dengan hukum suku katanya. Bagi pantun Melayu, suku kata untuk setiap baris ialah antara lapan hingga dua belas suku kata sahaja.

Melalui bentuknya yang kemas dan padat, pantun berjaya menjadi alat yang penting untuk menghibur, memberi nasihat, menduga akal, meluahkan perasaan dan menyedapkan cakap. Pantun turut berfungsi sebagai media untuk menyampaikan hasrat yang seni atau rahsia yang tersembunyi melalui penyampaian yang berkias.

KANDUNGAN PANTUN MELAYU

Pembayang atau sampiran

Pembayang terletak pada bahagian setengah pertama setiap rangkap pantun. Pembayang memainkan peranan untuk memberi persamaan bunyi/rima kepada maksud. Pembayang pada baris pertama hendaklah ada hubung kait dengan pembayang pada baris berikutnya dalam setiap rangkap pantun.

Maksud atau isi

Maksud atau isi terdapat dalam setengah bahagian kedua dalam setiap rangkap pantun. Pada bahagian inilah tersurat dan tersiratnya apa yang hendak disampaikan dalam pantun tersebut(tema).

Perkataan

Pantun biasanya mengandungi empat atau tiga patah perkataan pada tiap-tiap baris. Pantun yang baik memaparkan bilangan perkataan pada tiap-tiap baris yang sama bilangannya.

Suku kata

Tiap-tiap patah perkataan terdiri daripada tiga atau empat suku kata. Dalam tiap-tiap baris pula hendaklah mengandungi antara lapan hingga dua belas suku kata. Pantun yang baik mengandungi jumlah suku kata yang sama banyak.

Rima atau bunyi

Rima ialah bunyi yang sama pada bahagian tengah atau akhir pada tiap-tiap baris pantun.  Rima yang baik mempunyai bunyi yang sama dalam setiap rangkap pantun.  Rima pada baris pertama pembayang mestilah sama dengan rima baris pertama maksud dan begitulah seterusnya Rima pantun yang terbaik ialah a,b,a,b dan ada juga berima a,a,a,a. 

Pantun di bawah mengandungi 4 patah perkataan dan 9 suku kata setiap baris.Contoh pantun yang baik :

Ba/ik/ ber/galas/ ba/ik/ ti/dak/,
 Bu/li/-bu/li/ ber/ta/li/ be/nang/,
 Ba/ik/ ber/ba/tas/ ba/ik/ ti/dak/,
 A/sal/ bu/di/ sa/ma/ di/ke/nang/.

CIRI-CIRI PANTUN YANG BAIK

Pantun yang baik ialah pantun empat kerat yang mempunyai ciri-ciri berikut:

JENIS-JENIS PANTUN
 
  • Pantun 4 kerat (jenis paling popular)
  • Pantun 6 kerat
  • Pantun 8 kerat
  • Pantun 10 kerat
  • Pantun 12 kerat
  • Pantun 14 kerat
  • Pantun berkait

    FUNGSI PANTUN

  • Memberi nasihat sosialisasi dan pendidikan
  • Sindiran atau tempelak
  • Melepaskan rindu dan kasih sayang
  • Menyatakan penghargaan/terima kasih
  • Berteka-teki atau mencabar ketangkasan fikiran
  • Hiburan atau jenaka

    DI MANA ORANG BERPANTUN?

  • Majlis pertunangan dan perkahwinan
  • Teks pengacara/juruacara dan ucapan dalam majlis rasmi
  • Pertandingan berbalas pantun
  • Alunan lagu rakyat
         -  Lagu Kanak-kanak
         -  Lagu-lagu Asli
         -  Dikir Barat dan Lain-lain:

    Untuk mendapatkan contoh pantun  sila klik di sini --> Carian pantun dalam talian

  •  

    ikhram@dbp.gov.my   03-  

    Tarikh kemaskini: 27 Mei 2006. Penyelenggara : Kalthom Abdul Ghani. Pembekal maklumat: Mohd. Ikhram Fadhly bin Hussin  

     
    Cetak versi format pencetak untuk halaman ini    Cetak halaman ini  
     
      Carian Laman DBP
      Piagam Pelanggan
  •   
    Menyediakan bahan rujukan dan pedoman bahasa yang lengkap, terkini, berwibawa dan selaras; berdasarkan keputusan Jawatankuasa Tetap Bahasa Melayu(JKTBM).
  •   
    Menyediakan pangkalan data bahasa Melayu yang lengkap dan pelbagai maklumat kepustakaan Melayu yang mudah dicapai oleh pengguna
  •   
    Memastikan segala pertanyaan/aduan tentang bahasa, sastera, penerbitan, dan kepustakaan Melayu melalui telefon, faksimili serta e-mel dilayan mesra dalam tempoh 24 jam. Segala pertanyaan/aduan bertulis dijawab melalui surat dalam tempoh tujuh(7) hari bekerja dari tarikh penerimaannya. Sekiranya perkara tersebut masih belum selesai, perkembangannya akan dimaklumkan pada setiap bulan sehingga perkara tersebut selesai.
  •   
    Melaksanakan kegiatan pengembangan, pemasyarakatan dan penataran sastera untuk pelbagai khalayak pada peringkat kebangsaan dan antarabangsa.
  •   
    Melaksanakan penyelidikan sastera tradisional dan moden yang bermutu dari segi keilmuan, pemikiran dan estetika bagi memenuhi kehendak pelbagai pelanggan.
  •   
    Memastikan pelbagai bentuk pengiktirafan dan penghargaan pada peringkat negeri, kebangsaan dan antarabangsa diberikan kepada tokoh yang berwibawa dan karya yang memenuhi piawaian yang ditetapkan.
  •   
    Memaklumkan penerimaan manuskrip kepada penulis dalam tempoh tujuh (7) hari bekerja selepas manuskrip diterima dan keputusan penerbitannya dalam tempoh (3) bulan selepas manuskrip tersebut diterima. Manuskrip diterbitkan berdasarkan Gaya Dewan dalam tempoh kurang dari enam belas (16) bulan selepas manuskrip diterima.
  •   
    Memastikan majalah tersebut terdapat di pasaran tidak lewat dari 20 hari bulan pada setiap bulan sebelum bulan terbitannya.
  •   
    Menjamin hak penulis melalui Perjanjian Lesen Penerbitan.
  •   
    Membuat bayaran dalam tempoh satu (1) bulan dari tarikh invois/bil diterima.
  •   Warga DBP Sahaja

    Web E-mel

    LOG MASUK INTRANET

      Muat Turun Aplikasi

    Pusat Dokumentasi Melayu
    Munsyi Dewan

    Soal Selidik Perkhidmatan DBP

    KARYANET

    PUSPANITA DBP

    DAWAMA

      Jumlah Capaian Sejak Jun 2004

      5983460   5983460   5983460   5983460   5983460   5983460   5983460   

    PERPUSTAKAAN

    Isnin - Khamis

    8:30 pg - 4:30 ptg

    Jumaat

    8:30 pg - 12:00 tgh

    2:45 ptg - 4:30 ptg

    Sabtu

    8:45 pg - 1:00 tgh

    Dewan Bahasa dan Pustaka, Menara DBP, Jalan Dewan Bahasa, 50460 Kuala Lumpur, MALAYSIA.
    (Talian Umum)--Telefon: 03-21481011 , 21443300,21443030, 21444433,21444477, 21444800, 21446600,21447071, 21447744
    Faks: 03-21447248 (Am), 03-21445727 (Bahasa), 03-21414109 (Sastera)
    Untuk sebarang pertanyaan umum sila ke Khidmat Nasihat DBP
    .
    Paparan terbaik Internet Explorer 5.0 ke atas, resolusi 1024 x 768 pixel.
    Hak Cipta Terpelihara @ 2007 - Unit Pembangunan Laman, Bahagian Sistem Maklumat.

    PENAFIAN: Dewan Bahasa dan Pustaka tidak akan bertanggungjawab bagi sebarang
    kehilangan dan kerugian yang disebabkan oleh penggunaan maklumat yang diperoleh dari laman ini.