| public figure | tokoh masyarakat | Umum | Tiada | Individu terkenal yang mempunyai pengaruh besar dalam masyarakat dalam apa-apa bidang seperti politik, agama, kebudayaan dan lain-lain. |
| personality cult | pujaan tokoh | Sejarah | Tiada | Aliran atau kecenderungan sesuatu kumpulan untuk memuja secara berlebih-lebihan seorang tokoh dalam masyarakat. |
| social pressure | tekanan sosiaI | Sains Politik | Politik Perbandingan | Kuasa memaksa atau menekan yang lahir daripada masyarakat terhadap individu atau kelompok tertentu. Masyarakat dilihat memiliki kuasa menekan individu supaya berperlakuan menurut norma sosial masyarakat tersebut. Ia boleh bersifat kelakuan, cara berpakaian, cara berucap, berbahasa ataupun cara seseorang itu berinteraksi dengan orang lain. Kegagalan seseorang menurut norma sosial dan penyimpangan yang dilakukannya itu dianggap serius dan akan menyebabkan ia dipinggir, disindir atau dihukum oleh masyarakat. Tokoh yang menekankan peri pentingnya tekanan sosial ini ialah Emile Durkheim yang menyatakan betapa masyarakat memiliki kuasa untuk mempengaruhi perlakuan anggotanya. Contohnya, pemimpin perlu menunjukkan teladan yang baik supaya tidak dicemuh oleh masyarakat. |
| epic | epik | Kesusasteraan | Tiada | Naratif yang mengisahkan pengembaraan atau kepahlawanan tokoh penting dalam sejarah atau tokoh yang menjadi legenda sesuatu bangsa atau sesebuah negara. Biasanya, kisah epik berkisar tentang seorang tokoh yang wujud dalam sejarah, legenda atau kepercayaan masyarakat setempat. Kisah pengembaraan dan wira pula meliputi alam nyata dan alam kayangan, melibatkan manusia dewa, peristiwa logik dan fantasi dan sebagainya. Biasanya, epik wujud dalam bentuk puisi dan prosa yang panjang dengan penampilan nilai konvensi, estetik, dan mutu kepengarangan yang tinggi. Terdapat dua jenis epik. Pertama, epik rakyat (epik tradisional/epik primer), iaitu epik yang wujud dalam masyarakat lisan dengan pengarang yang tidak diketahui namanya. Epik berkenaan banyak bersumberkan unsur mitos dan legenda yang wujud dalam tradisi kepercayaan masyarakat tersebut. Kedua, epik seni (epik sekunder), iaitu epik yang muncul dalam budaya tulisan dan kebanyakannya dihasilkan oleh pengarang yang terkenal. Antaranya ialah Iliad dan Odyssey oleh H |
| charismatic leadership | kepimpinan berkarisma | Sains Politik | Politik Perbandingan | Sifat kepimpinan luar biasa dan sangat istimewa yang dimiliki oleh pemimpin tertentu sama ada yang bersifat keagamaan atau politik dalam mengetuai masyarakat atau negara. Autoriti sesebuah organisasi atau masyarakat itu amat bergantung kepada sifat karisma tersebut. Pemimpin berkarisma akan memaksimumkan segala kebolehannya untuk mendapatkan sokongan dan perhatian masyarakat. Bagi masyarakat tradisi, kelahiran pemimpin ini amat penting sebagai pencetus kepada perubahan atau revolusi. Secara amnya, kepimpinan karismatik ini lahir dalam masyarakat yang memiliki kadar rasional yang masih rendah. Max Weber tokoh yang mengutarakan konsep kepimpinan ini menyatakan bahawa karisma seseorang pemimpin akan menjadi berkurangan mengikut tahap rasionalisasi masyarakat. Semakin tinggi tahap rasionalisasi masyarakat semakin kurang idola karisma seseorang pemimpin. Contohnya, pemimpin seperti Adolf Hitler, Lenin, Soekarno dan Mahatma Gandhi. |
| Justice of Peace | Jaksa Pendamai | Pentadbiran | Pentadbiran Awam | Individu yang dilantik khas oleh Raja bagi memelihara keamanan dalam masyarakat. Bidang kuasa beliau tertakluk kepada undang-undang negara dan peruntukan kuasa yang diberikan kepadanya. Individu yang dilantik ini merupakan tokoh yang telah banyak berjasa kepada masyarakat dan dihormati. Ia menjadi rujukan kepada pihak tertentu dalam masyarakat terutamanya untuk menyelesaikan pertikaian. Kebanyakan Jaksa Pendamai dilantik di kalangan majistret yang biasa mengadili kes orang ramai. Jawatan ini berasal dari United Kingdom sejak tahun 1361 apabila King Edward III melantik orang ternama di setiap mukim bagi memelihara keamanan di tempat berkenaan. Singkatan JP. |
| black power | kuasa kulit hitam | Sains Politik | Politik Perbandingan | Slogan yang menjelaskan tentang aspirasi masyarakat kulit hitam keturunan Afrika sama ada yang berada di Afrika atau di luar Afrika berhubung dengan persoalan kemandirian kebangsaan. Slogan ini menghuraikan kesedaran bersama secara positif di kalangan masyarakat berkulit hitam. Slogan ini juga menyeru semua masyarakat kulit hitam ulltuk mewujudkan satu identiti sepunya di kalangan mereka sebagai satu kelompok etnik, menegakkan budaya kulit hitam dan bekerjasama secara kolektif ke arah yang lebih progresif. Dari segi sejarah, slogan ini dipopularkan oleh seorang pejuang kulit hitam di Amerika Syarikat iaitu, Willie Ricks (sekarang lebih popular dengan panggilan Mukasa) di sekitar tahun 1960-an. Beliau merupakan ahli Parti Sosialis Masyarakat Afrika di Amerika Syarikat. Antara tokoh lain ialah Muhammad Ali, Martin Luther King dan Malcolm X. |
| jongleur | pelipur Iara | Kesusasteraan | Puisi | lndividu atau tokoh yang kerjanya menceritakan sesuatu puisi atau syair dengan tujuan untuk menjadi hiburan, terutama di kalangan masyarakat tradisional. Contohnya, Pawang Ana dan Mir Hassan. |
| socialist realism | realisme sosialis | Sains Politik | Politik Perbandingan | Fahaman yang bersifat estetika yang menggunakan bahan seni seperti sastera, lukisan atau muzik untuk menanam kesedaran sosial dalam membentuk satu masyarakat sosialis. Fahaman ini tidak menekankan kepada kekuatan ketenteraan atau propaganda pemimpin, sebaliknya meletakkan kepentingan bahan seni sebagai keutamaan. Bahan-bahan seni yang digemari oleh rakyat akan dimanfaatkan untuk meningkatkan kesedaran sosial dan politik. Cerita kesusahan petani dan buruh ditonjolkan bagi menanam semangat cintakan negara. Tulisan Nikolay Ostrovsky berjudul How the Steel Was Tempered digunakan sepenuhnya oleh pendukung realisme sosialis di Rusia pada dekad 1930-an untuk membangunkan kesedaran masyarakat dalam membina masyarakat sosialis. Antara tokoh fahaman ini ialah Nikolay Ostrovsky, Ishak Haji Muhammad dan Usman Awang. |
| bard | barda | Kesusasteraan | Tiada | Seniman puisi yang dihormati dan mempunyai kedudukan yang tinggi dalam masyarakat. Seniman ini memainkan peranan utama sebagai individu yang membacakan puisi tertentu dalam perayaan tertentu. Puisi yang dilagukan biasanya diiringi dengan alat muzik tertentu. Puisi yang dilagukan biasanya diiringi dengan alat muzik tertentu. Umumnya, puisi yang dibacakan berkisar tentang kegemilangan pencapaian suatu kelompok masyarakat atau meraikan watak hero yang hidup dalam budaya pemikiran masyarakat tersebut. Contohnya di Wales, barda masih berperanan penting dalam perayaan tahunan Eisteddfod yang bermula sejak abad ke-12, Barda mungkin boleh disamakan dengan tokoh penglipur lara dalam tradisi Melayu. Penglipur lara merupakan seniman rakyat yang berada di pentas utama dalam sesuatu upacara perayaan zaman silam. Mereka merupakan tukang cerita dan pemuisi yang mempersembahkan cerita dalam upacara tertentu, sama ada kepada khalayak istana ataupun desa. Sama seperti persembahan barda, persembahan penglipur lara Melayu juga d |