phonocentrism | fonosentrisme | Kesusasteraan | Tiada | Perihal tumpuan pada bunyi atau pertuturan. Fonosentrisme merupakan salah satu cabang dalam bidang logosentrisme yang mengutamakan pertuturan berbanding dengan penulisan. Ahli falsafah perancis, Jacques Derrida memperkenalkan istilah logosentrisme apabila beliau membicarakan aspek kebenaran dalam bentuk buah fikiran. Penekanan yang diberikan pada pertuturan fikiran. Penekanan yang diberikan pada pertuturan dalam fonosentrisme berdasarkan pandangan bahawa fonosentrisme lebih hampir dengan kebenaran berbanding dengan penulisan. Menurut Derrida, penulisan dianggap asing berbanding dengan pertuturan. Pandangan ini bertentangan dengan pendapat Plato, seorang ahli falsafah purba yang meletakkan tahap pertuturan lebih tinggi daripada penulisan. Lihat juga logosentrisme. |
monologue | monolog | Kesusasteraan | Tiada | Pertuturan panjang seorang watak pada dirinya sendiri bagi menyuarakan fikiran dan rasa hatinya. Pertuturan watak biasanya terdapat dalam drama, naratif dan puisi. Monologi boleh berbentuk bisikan kuat, senandika (soliloqui), monolog dramatik dan monolog dalaman. Bisikan kuat ialah pertuturan watak yang hanya dapat didengar oleh penonton manakala senandika ialah percakapan seorang watak untuk meluahkan perasaan dan fikiran kepada dirinya sendiri. Monologi dramatik merupakan percakapan seorang watak bagi menyampaikan pemikiran dan perasaannya terus kepada penonton. Monolog dalaman yang biasanya dikaitkan dengan naratif pula ialah bahagian teks yang mendedahkan pemikiran dalaman seorang watak kepada pembaca secara langsung. Dalam persembahan drama, monolog hanya dituturkan oleh seorang pelakon sahaja. Ujaran �To be or not to be� oleh Hamlet dalam drama Shakespeare yang berjudul Hamlet (Babak III, adegan i) merupakan contoh monolog dalam bentuk senandika. Dalam sastera Parsi, monolog ditemui dalam Sang-i-Sab |
scanning speech | pertuturan terjeda | Perubatan | Tiada | Pertuturan yang suku katanya terhenti-henti. |
arrow-point speech | pertuturan hujung panah | Perubatan | Tiada | Pertuturan yang tidak tepat kerana lidah diletakkan berhampiran atau bersentuhan dengan gigi anterior maksila disebabkan mekanisme pergerakan sendi abnormal. |
speech recognition | pengecaman pertuturan | Teknologi Maklumat | Tiada | Proses yang menukarkan perintah atau data pertuturan kepada bentuk yang boleh diterima oleh komputer. |
speech recognition device | peranti pengecaman pertuturan | Teknologi Maklumat | Tiada | Peranti yang menerima pertuturan melalui pembesar suara dan menukarkannya kepada kod digital yang boleh difahami komputer. |
continuous speech recognition system | sistem pengecaman pertuturan berterusan | Teknologi Maklumat | Tiada | Sistem yang berupaya untuk mengenal kata-kata daripada pertuturan yang berterusan. |
prosthetic speech aid | bantuan pertuturan prostetik | Perubatan | Tiada | Prostesi untuk menutupi kecacatan pada lelangit lembut ataupun keras atau menggantikan tisu yang tiada, bertujuan memperbaiki pertuturan. |
aphasia | afasia | Perubatan | Tiada | Ketidakupayaan berkomunikasi, sama ada melalui pertuturan, tulisan dan isyarat, atau untuk memahami pertuturan dan bahasa bertulis. Keadaan ini disebabkan penyakit atau kecederaan pada otak. |
cued speech | pertuturan kiu | Pendidikan | Tiada | Sistem gerak isyarat yang digunakan supaya bunyi pertuturan lebih jelas seperti pergerakan bibir semasa menyebut perkataan. |